Als er nog sprake was van een Zwitsers bankgeheim, dan is het laatste wat daar nog van over was nu snel aan het verdampen. Het besluit van de Duitse regering de cd-rom te kopen waarop de namen staan van 1.500 Duitse belastingontduikers die hun geld op Zwitserse banken hebben gezet om de Duitse fiscus te ontlopen, brengt het financiële centrum steeds verder in het nauw.
Of het nou gaat om bankgegevens van HSBC, UBS of Credit Suisse, de wildste speculaties doen de ronde. De koersen van UBS en Credit Suisse daalden fors toen Duitsland definitief besloot de gegevens te kopen. Wat begon met het leveren van gegevens over een aantal klanten van UBS aan de Verenigde Staten, heeft zich inmiddels uitgebreid tot het hele financiële centrum. Opnieuw worden de Zwitsers geconfronteerd met de harde realiteit van regeringen die hun belastinggeld terugeisen.
Want naast de VS en Duitsland, houden ook de Fransen en Italianen de druk hoog. De Franse begrotingsminister Eric Woerth verklaarde deze week dat 3.000 Franse belastingvluchtelingen zullen worden vervolgd. Italië is bezig op grote schaal belastinggeld terug te halen en zet daarbij belastingamnestie, razzia’s op Zwitserse banken in Milaan en geheime agenten bij banken in Lugano in.
2008
Oud-UBS-medewerker Bradley Birkenfeld geeft de Zwitserse bank bij de Amerikaanse justitie aan wegens aanzetten tot belastingfraude. De VS verzoekt Zwitserland 300 verdachte bankrekeningen vrij te geven en zet de baas van UBS Vermogensbeheer Amerika vast.
2009
Op 18 februari draagt de Zwitserse Autoriteit Financiële Markten 285 bankrekeningen over aan de Amerikaanse justitie. UBS schikt voor 780 miljoen dollar met justitie. Een civiele procedure is daarmee niet van de baan. UBS moet nog eens 52.000 cliëntgegevens overdragen aan de VS. In september tekenen Zwitserland en de VS een bilateraal belastingakkoord waardoor Zwitserland nog maar 4.450 UBS-rekeningen moet overdragen.
2010
In januari slaat het Zwitserse Federale Gerechtshof tweemaal toe. Het hof oordeelt dat het vrijgeven van de 285 UBS-bankrekeningen aan de Verenigde Staten illegaal was. Ook de overdracht van 4.450 rekeningen die nog in volle gang is, is in strijd met de wet op het bankgeheim. Het hof draagt de regering op daar onmiddellijk mee te stoppen. Tegen de uitspraak is geen beroep mogelijk.
Wat nu gebeurt, doorkruist de nieuwe belastingverdragen die Zwitserland al heeft met 12 landen, waaronder de VS en Frankrijk. Hierin wordt het Zwitserse bankgeheim en met bkr geld lenen voor buitenlanders in feite opgeheven. Verleende Zwitserland tot 2009 alleen rechtshulp bij fraude, in de nieuwe verdragen is ook de verdenking van belastingontduiking reden de bankgegevens aan de buitenlandse fiscus over te dragen. In 2009 sloot Zwitserland deze verdragen in rap tempo af, om snel van de grijze lijst van de OESO af te komen. Het verdrag met Nederland wacht alleen nog op een handtekening, met Duitsland en Italië wordt nog onderhandeld.
Maar die praktijk wordt nu doorkruist door twee recente uitspraken van het Zwitserse Federale Hof. Dat oordeelde onlangs dat de uitgifte van de 285 bankrekeningen aan de VS in februari 2009 illegaal was. De financiële toezichthouder Finma had dat nooit mogen doen, maar had dat moeten overlaten aan de regering. De Finma tekende beroep aan bij de Hoge Raad in Lausanne. In een tweede oordeel kwam het Federale Hof tot het besluit dat de uitgifte van de ruim 4.000 UBS rekeningen met de VS stopgezet moet worden.
Voor UBS betekent dit weinig goeds. De oud-minister van Financiën en huidige bestuursvoorzitter van UBS, Kaspar Villiger, zegt dat de bank zelf niets kan doen. De onzekerheid duurt voort, net als de imagoschade. Afgelopen donderdag werd bekend dat een vroegere Amerikaanse UBS-klant een gevangenisstraf van zo’n drie jaar in de VS boven het hoofd hangt. Op de Zwitserse televisie deed een Duitse UBS-klant uit de doeken hoe de bank hem had geholpen zijn vermogen langs de Duitse fiscus te sluizen.
Op 9 februari zal UBS zijn resultaten over het vierde kwartaal 2009 bekend maken. Dan blijkt of de uittocht van klanten – in het vorige kwartaal werd 61 miljard euro aan tegoeden weggehaald – inmiddels is gestopt.
In Bern heerst een crisisstemming. Hoe het verder moet met de VS, weet niemand. Politieke partijen eisen een parlementaire enquête. Maar eerst moet gedweild worden met de kraan wijd open. Duitsland is niet alleen Zwitserlands grootste handelspartner, maar ook de belangrijkste klant van zijn banken. Minister van Financiën Rudolf Merz heeft ingebonden. Zijn eerder strijdlustige taal („op ons bankgeheim zal het buitenland nog zijn tanden stukbijten”) heeft plaatsgemaakt voor pragmatisme. De automatische uitwisseling van informatie met de buitenlandse fiscus – tot nu toe zwaar taboe – is voor Zwitserland bespreekbaar geworden.
Lees meer:
{ 6 trackbacks }