Hoewel een algemene renteverhoging nog niet in zicht is, maakt de plotsklapse maatregel van de Amerikaanse ’Fed’ om de rente op noodleningen te verhogen wel één ding duidelijk: het begin van het einde van het extreem ruimhartige geldbeleid van de centrale banken is ingezet. De Amerikaanse ’Federal Reserve’ heeft namelijk de eerste hobbel genomen. En daarmee ging gisteren een lichte huivering door de financiële wereld, die moet wennen aan hogere rentevoeten.
De beurzen gingen aanvankelijk geschrokken omlaag, de dollar sprong omhoog op het uitzicht van hogere rente, en de grondstoffenprijzen daalden. Later nadat de New Yorkse Fed-president William Dudley had verklaard ’dat de centrale bank met de echte rente nog wel enige tijd op de nullijn blijft’, herstelde de markt zich wel weer.
Banken verdienen nu goed omdat ze praktisch gratis aan geld kunnen komen en dit tegen een hoger rendement kunnen uitzetten. Over het algemeen bevordert een lagere rente de kooplust en daarmee ook de economie. „Een hogere rentevoet kan het nog broze Amerikaanse bankwezen dan hard treffen, de zorgen nemen toe dat het renterisico een nieuwe ’landmijn’ voor de banken en de economie als geheel kan worden”, aldus financieel researchbureau Creditsight.
Amerika-econoom van ABN Amro, Ruben van Leeuwen, ziet de Fed pas in september tot een algemene renteverhoging van de ’federal funds rate’ overgaan. „Hier betreft het een noodvoorziening voor banken, tegen een rente die normaal een procent boven het disconto ligt, die is blijkbaar niet meer zo nodig en dus wordt de tijdelijke verlaging opgetrokken van 0,50 naar 0,75%. Dat het zo plots is gegaan, is vermoedelijk omdat men niet wilde dat de banken er nog gauw even intekenden. Maar het is wel een signaal, laat dat duidelijk zijn. Dit disconto voor bkr notering met geldleningen beïnvloedt de gewone economie echter niet.”
Ook Pieter Wind van ING ziet op korte termijn weinig beren op de weg. „De Fed zoekt het in een prijsverhoging, de Europese Centrale Bank in kortere looptijden. Maar het effect is hetzelfde, langzaam maar zeker worden de kredietteugels weer aangehaald.” Ook hij ziet een echte verhoging van de rente in de VS en later ook in Europa pas over een behoorlijk aantal maanden.
Ook de Tilburgse hoogleraar Banking & Finance, Harald Benink, ziet de stap van de Fed als een duidelijk positief signaal. „Dit is het begin van de terugkeer naar normale financiële verhoudingen. Uiteindelijk zullen er nog meer bijzondere maatregelen, die genomen zijn om de crisis te bezweren, worden teruggedraaid.”
Volgens hem had de Fed dit een halfjaar geleden nog niet aangedurfd en zegt het ook iets over hoe de financiële wereld ervoor staat. „Men zal nu aankijken hoe er wordt gereageerd in de markt.” Na de kredietcrisis hebben de centrale banken de geldsluizen wagenwijd opengezet, voor honderden miljarden in de markt gepompt en obligaties van banken opgekocht om hen maar van voldoende liquiditeit te voorzien. Het gevolg was dat de balansen van de centrale banken uit hun voegen barsten en het wordt langzaam tijd de lucht uit de opgeblazen ballon te laten en de markten het weer zelf te laten doen. In vakjargon heet dat de ’exit-strategie’. Hoewel geen enkele analist nog weet wanneer de centrale banken zoveel vertrouwen hebben gekregen in het economisch herstel dat ze vinden dat ze verantwoord kunnen beginnen aan die exit-strategie, wordt de stap van de Fed gezien als het eerste begin.
Aanvankelijk reageerden de beurzen geschrokken, maar gaandeweg kwam toch het besef dat de Fed meestal wel weet wat ze doet en dat het dus blijkbaar zo goed gaat, dat er geen relatief goedkope noodkredieten meer hoeven te worden geboden. Alleen al het uitzicht op een renteverhoging in de VS in de loop van dit jaar was gisteren voldoende om de dollar te laten stijgen naar het hoogste niveau in negen maanden. Door die opmars van de dollar daalden de prijzen voor grondstoffen als olie, goud en koper. den geboden. Alleen al het uitzicht op een renteverhoging in de VS in de loop van dit jaar was gisteren voldoende om de dollar te laten stijgen naar het hoogste niveau in negen maanden. Door die opmars van de dollar daalden de prijzen voor grondstoffen als olie, goud en koper.
Lees meer:
