De geldhonger van nationale overheden en banken doet zich flink voelen op de openbare kapitaalmarkten. Zowel de korte als de lange rente wordt al merkbaar opgedreven. Eurolanden Frankrijk, Spanje en Portugal hebben deze week voor miljarden uit de markt gehaald. Beleggers reageren verstoord op het overaanbod: de obligatiekoersen dalen en dus stijgen de rendementen. Alleen al deze week werd er voor €35 miljard geëmitteerd. De Spanjaarden hadden duidelijk moeite hun leningen aan de man te brengen, Parijs omzeilt de problemen met een superlange staatslening met een looptijd van liefst 50 jaar. Het land wil zo minstens €5 miljard ophalen. Griekenland had al €5 miljard uit de markt getrokken. Portugal en Ierland bereiden nieuwe emissies voor, maar ook landen als Nederland en Duitsland moeten dit jaar nog tientallen miljarden financieren. Alles bij elkaar gaat het om ettelijke honderden miljarden.
De drukte op de kapitaalmarkt, waarbij partijen elkaar letterlijk wegdrukken (’crowding out’-effect), zorgt voor stijgende rente. Zo steeg het rendement op 2-jarig staatspapier in een paar dagen tijd al met vier basispunten tot ruim 1%. Het rendement op 10-jarig papier is al tot 3,2% geklommen. Juist doordat de staatsschulden zo toenemen, groeien ook de renteverplichtingen. Alleen al hierdoor worden de landen gedwongen nog vaker een beroep op de kapitaalmarkt te doen. Daar komt nog eens bij dat de Europese banken dit jaar ook een kleine €200 miljard aan nieuw kapitaal nodig hebben om hun vermogenspositie te versterken in het licht van de verscherpte kapitaaleisen.
Met het oog op de lage korte rente van het moment mikken de landen weer op langere looptijden, om zo een attractieve renteopslag te kunnen bieden. De jongste Franse lening loopt maar liefst tot 2060 en geeft een couponrendement van rond de 4,2%. Portugal leende een miljard euro tot 2021 met een rendement van 4,17%.
Volgens Pimco, ’s werelds grootste beheerder van obligatiefondsen, biedt de obligatiemarkt de komende jaren dan ook duidelijk betere kansen dan de geldmarkt. „Maar beleggers moeten wel goed kijken welke staatsleningen ze kopen, er is beslist onderscheid in kredietrisico”, aldus beleggingsstrateeg Bill Gross. Vorige week baarde hij opzien door Britse staatsleningen te vergelijken met ’nitroglycerine’. Het Britse schatkisttekort zit al rond de 13%, nog boven dat van Griekenland. En het pond staat al enkele weken onder zware druk.
Volgens de hoogste baas van Pimco, Mohamed El-Erian, zal het een bijzonder moeilijke klus worden om de publieke financiën na de zware crisis weer onder controle te krijgen gezien de nog oplopende werkloosheid, de uiterst bescheiden groei en onzekerheid over de vraag wanneer de kredietteugels worden aangetrokken. In de VS loopt het tekort dit boekjaar vermoedelijk op tot rond de $1800 miljard. „De echte gevolgen van de desolate financiële toestand van tal van industrielanden worden nog altijd zwaar onderschat. Als de regeringen niet keihard gaan bezuinigen dreigt de inflatie fors aan te wakkeren en zullen er landen komen die niet meer aan hun verplichtingen kunnen voldoen”, aldus El-Erian in de Britse zakenkrant Financial Times. Volgens hem is het geweeklaag over Griekenland en Doebai nog maar het topje van de ijsberg.
„De groeiende schuldenberg van landen wordt momenteel veel te veel bekeken en uitgelicht in het enge perspectief van Griekenland, maar er zijn veel meer landen die de lasten zullen moeten verhogen en een rem zullen moeten zetten op de uitgaven.” Als dat niet tijdig gebeurt, blijft er maar één uitweg over en dat is dat landen met een forse inflatie gaan proberen hun schuldenberg te verkleinen. In het ergste geval kan het zo ver komen dat landen niet meer aan hun verplichtingen kunnen voldoen, waarbij beslagleggingen op nog wel aanwezige tegoeden niet zijn uitgesloten.
Door de betalingsproblemen van Griekenland en Doebai is de obligatiemarkt al enkele maanden in de ban van mogelijke deconfitures. Golden leningen van industrielanden tot voor kort als ’nagenoeg risicoloos’, inmiddels worden hier al vaak hogere risicopremies gevraagd dan bijvoorbeeld bij leningen van ontwikkelingslanden die beter door de crisis zijn gekomen.
Tagged as:
geldhonger,
Pimco